Turgay Özbek
  25-05-2021 22:48:00

Büyükelçi Taner Baytok'un Anıları

            Okuduğum kitap, Büyükelçi Taner Baytok'un anıları; Dış Politikada Bir Nefes. İlk baskısı Remzi Kitabevi tarafından 2005 yılında yapılmış, 488 sayfa; ISBN 975-14-1064-9. Yazarın dört kitabı daha bulunmakta; öğrencilik yıllarında kendisi gibi hukukçu olan babası ile birlikte kaleme aldıkları Türk Tazminat Hukuku (1959), 1963-1967 yılları arasında Londra'da görevli iken İngiliz arşivlerinde yaptığı araştırmaların ürünü olan İngiliz Kaynaklarından Türk Kurtuluş Savaşı (1970), Diplomasi Düşleri (1998) ve yakın arkadaşı Oramiral Güven Erkaya ile yaptıkları sohbetlerin derlendiği Bir Asker, Bir Diplomat (2001).

            Taner Baytok, "Kırşehir'e Horasan'dan XIII. asrın başlarında göç eden Ahi Evran sülalesinden". 1936 doğumlu olan yazarın çocukluğu hâkim/savcı olan babasının görevleri nedeniyle Anadolu'nun farklı kentlerinde geçmiş. 1958 İlkbahar'ında Ankara Hukuk Fakültesinden mezuniyeti ve askerliği sonrası 1960 yılında Dışişleri Bakanlığında çalışmaya başlamış, kırk yıl sonra emekli olana dek. Emeklilik sonrası çeşitli üniversitelerde ders vermiş.

            Dış Politikada Bir Nefes kitabı, bazıları kısa bazıları uzun anekdotlardan oluşuyor. Kitap, yazarın çocukluk ve gençlik yıllarıyla başlayıp aralarda Ankara'da görevli olduğu dönemlerin olduğu kronolojik yurtdışı görev yerlerine göre düzenlenmiş: Hindistan, Londra, Brüksel, Viyana ile büyükelçi olarak görev yaptığı Birleşik Arap Emirlikleri, Danimarka, İrlanda ve İsviçre. Kitap bir yandan dönemin devlet işlerine değinirken diğer yandan yazarın yerli yabancı çok sayıda tanınmış kişilerle yaşadıklarından bahsediyor.

            Yazardan dinleyelim: "Alparslan Türkeş … 14'ler harekâtı sonucunda Hindistan'a sürgün gönderilmişti. Türkeşler, [beni ve ailemi] … âdeta ailelerinin bir parçası gibi gördüler. … Alparslan Türkeş … 27 Mayıs'ın bütün siyasi partilere ve ülkenin içine düşürüldüğü siyasi ortamın sorumlularına karşı bir hareket olarak planlandığını ve gerçekleştirildiğini savunurdu. 14'lerin tasfiye edilmesi olayını ise, … iktidarı Cumhuriyet Halk Partisi'ne peşkeş çekmek isteyen … kimselerin geri adımı olarak değerlendirirdi. … Doğru olanın, Atatürk'ün Cumhuriyet Halk Partisi'ni kurması gibi, 27 Mayıs devriminin de kendi partisini, halkevleri gibi, ülkü ocaklarını kurmak olduğunu düşünürdü."

            Taner Baytok, 1963 yılında Londra'da işbaşı yapar. Zamanın 'Altın Çocuk' lakaplı aktörü Göksel Arsoy'un film yapmak için Londra'ya gelişi, "İngiltere'nin en ciddi gazetelerinden The Times'ta okuyuculara duyurulmuştu. … filmde Türk zevkine uygun şişman İngiliz kızlarına da rol verileceği belirtilmekteydi. Gazeteye verilen ilan üzerine gelen seksen dört kız arasından altısı, [Turizm ve Tanıtma] büromuzda hemencecik oluşturulan bir jüri tarafından seçiliverdiler. … O akşam ben Göksel'i yemeğe çıkaracaktım. Ama önce Büyükelçilik Müsteşarı Zeki Gönen'in kordiplomatik ve diğer arkadaşları için vereceği bir resepsiyona uğrayacaktık. [Göksel'in ricası üzerine] altı frapan ve güzel kızın, yakışıklı aktörümüzle birlikte içeri girmesiyle Zeki'nin partisindeki diplomatik durgunluk ve donukluk bir anda kayboldu. … Ertesi gün, haftalığı 52 pounddan bir kamera ile Kıbrıslı bir Türk'ten üstü açık bir araba tedarik edilince, filmin çekimi için ortada sorun kalmamış ve Türkiye'de seyirci rekorları kıran Altın Çocuk Londra'da filmi böylece beş günde doğmuştu."

            "Ben, 1975 senesinde Viyana'ya tayin olunca, Vehbi Bey [Koç], 'Sana geleceğim, beni Alplerdeki dağ merkezlerine götür,' demişti. … Kitsbuhel'e giderken benzin almak için Chevron istasyonuna girecektim. Vehbi Bey mani oldu. Yoldaki benzincilerin fiyatlarını kontrol etmiş, bir başka firmanın benzini üç kuruş daha ucuza sattığını görmüş. 'Oradan al,' dedi. Chevron'la diplomatik indirim kartımızın olduğunu, bu benzin istasyonuna benzin fiyatının üçte birini ödeyeceğimizi söyledim. Vehbi Bey, 'Diplomatik indirim diye bir şey olmaz. Vergi ödemeyeceksin. Öbür firma da onu almaz', diye ısrar etti. Ben de, 'Peki deneyeyim,' dedim. Böylece, Avusturya'daki diğer diplomatlardan benzini üç kuruş ucuza kullanan tek diplomat olma yolunu öğrenmiş oldum."

            Taner Baytok, 1996 yılında Bern Büyükelçisi olur. O yıllardan bir anısı şöyle: İsmail Cem "ve eşini Zürich'te karşılayarak arabamla Davos'a götürdüm. … dönerken arabada bana ABD ile Saddam arasında arabuluculuk yapma fikrinden söz etti. Ülkemizdeki sosyal demokratların bu fantezi düşünceleri yeni değildi. … [Diğer taraftan] Özal, ABD'yle birlikte Irak'a girip bir koyup beş almayı hayal etmişti. … Ben, bütün iyi niyetimle, düşündüklerim ve inandıklarım doğrultusunda bu konudaki fikirlerimi [İsmail Cem'e] anlattım. … Zurich havaalanına vardığımızda VIP salonunda, … [İran Dışişleri bakanını, Velayeti'ye rastladık.] İsmail Cem, sözü hemen kafasındaki taze konu olan ABD ile Irak arasındaki arabuluculuğa getirdi ve bu görevi birlikte üstlenmeyi İranlı meslektaşına önerdi. Adam kendisiyle alay edildiğini sanıp rahatsız oldu ve vedalaşıp oradan uzaklaştı."

            Büyükelçi Baytok'un kitabında sayısız yerli yabancı politikacı, iş adamı, diplomat, asker, vatandaşımız, arkadaşları ve ailesiyle ilgili anıları ilginç anekdotlar olarak yer alıyor. Yazarın hayata olumlu yaklaşımı bütün ilişkilerine yansımış gözüküyor; yine de bu pozitif enerji büyükelçiyi yeri geldiğinde "eğriye eğri, doğruya doğru" demekten alıkoymamış. Kitap 40 yıllık bir döneme, Taner Baytok etrafında dönen olaylarla bakabileceğiniz çok rahat bir okuma.

  FACEBOOK YORUM
Yorum

  YAZARIN DİĞER YAZILARI

BİZİ TAKİP EDİN
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 3 3 0 0 8 2 9 +6
2 Fenerbahçe 3 3 0 0 5 0 9 +5
3 Beşiktaş 3 2 0 1 4 0 7 +4
4 Galatasaray 3 2 0 1 6 3 7 +3
5 Konyaspor 3 2 0 1 4 2 7 +2
6 Altay 3 2 1 0 7 3 6 +4
7 Yeni Malatyaspor 3 2 1 0 4 5 6 -1
8 Kasımpaşa 3 1 0 2 5 3 5 +2
9 Hatayspor 3 1 1 1 7 3 4 +4
10 Fatih Karagümrük 3 1 1 1 3 3 4 0
11 Antalyaspor 3 1 1 1 4 5 4 -1
12 Kayserispor 3 1 1 1 2 4 4 -2
13 Alanyaspor 3 1 2 0 2 9 3 -7
14 Göztepe 3 0 1 2 3 4 2 -1
15 Adana Demirspor 3 0 1 2 2 3 2 -1
16 Sivasspor 3 0 2 1 3 5 1 -2
17 Gaziantep FK 3 0 2 1 2 5 1 -3
18 Çaykur Rizespor 3 0 2 1 2 6 1 -4
19 Başakşehir FK 3 0 3 0 1 4 0 -3
20 Giresunspor 3 0 3 0 0 5 0 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 3 3 0 0 9 0 9 +9
2 Eyüpspor 3 3 0 0 8 3 9 +5
3 Manisa FK 3 3 0 0 8 3 9 +5
4 Tuzlaspor 3 2 0 1 7 3 7 +4
5 Bandırmaspor 3 2 1 0 3 1 6 +2
6 BB Erzurumspor 3 2 1 0 3 3 6 0
7 MKE Ankaragücü 3 1 0 2 4 1 5 +3
8 Keçiörengücü 3 1 1 1 4 3 4 +1
9 Kocaelispor 3 1 1 1 1 3 4 -2
10 Samsunspor 2 1 1 0 3 2 3 +1
11 İstanbulspor 3 1 2 0 6 6 3 0
12 Balıkesirspor 2 1 1 0 2 3 3 -1
13 Menemenspor 3 1 2 0 2 5 3 -3
14 Adanaspor 3 0 1 2 1 3 2 -2
15 Bursaspor 3 0 2 1 2 5 1 -3
16 Altınordu 3 0 2 1 2 7 1 -5
17 Gençlerbirliği 3 0 2 1 2 7 1 -5
18 Boluspor 2 0 2 0 1 4 0 -3
19 Denizlispor 3 0 3 0 0 6 0 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/09/2021 Fatih Karagümrük vs Adana Demirspor
 11/09/2021 Konyaspor vs Altay
 11/09/2021 Beşiktaş vs Yeni Malatyaspor
 11/09/2021 Kayserispor vs Kasımpaşa
 12/09/2021 Çaykur Rizespor vs Hatayspor
 12/09/2021 Fenerbahçe vs Sivasspor
 12/09/2021 Göztepe vs Başakşehir FK
 12/09/2021 Trabzonspor vs Galatasaray
 13/09/2021 Alanyaspor vs Giresunspor
 13/09/2021 Gaziantep FK vs Antalyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/09/2021 Adanaspor vs Menemenspor
 12/09/2021 Altınordu vs Bursaspor
 12/09/2021 Balıkesirspor vs Tuzlaspor
 12/09/2021 Boluspor vs Kocaelispor
 12/09/2021 Eyüpspor vs Denizlispor
 12/09/2021 Manisa FK vs BB Erzurumspor
 12/09/2021 MKE Ankaragücü vs Gençlerbirliği
 12/09/2021 Samsunspor vs Keçiörengücü
 12/09/2021 Ümraniyespor vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/09/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Sakaryaspor
 05/09/2021 Hekimoğlu Trabzon vs Etimesgut Belediyespor
 05/09/2021 Kahramanmaraşspor vs Serik Belediyespor
 05/09/2021 Sivas Belediyespor vs Turgutluspor
 05/09/2021 Van Spor FK vs Adıyaman 1954 SK
 05/09/2021 Bodrumspor vs Afjet Afyonspor
 05/09/2021 Sarıyer vs Ergene Velimeşe
 05/09/2021 Somaspor vs Niğde Anadolu FK
 05/09/2021 Ankaraspor vs İnegölspor
 05/09/2021 Çorum FK vs Diyarbekir Spor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/09/2021 Batman Petrolspor vs Bursa Yıldırımspor
 04/09/2021 Kahta 02 Spor vs Artvin Hopaspor
 04/09/2021 Çatalcaspor vs Karaman Belediyespor
 04/09/2021 Hendek Spor vs Fatsa Belediyespor
 05/09/2021 Elazığspor vs Bergama Belediyespor
 05/09/2021 Erbaaspor vs 1954 Kelkit Bld.Spor
 05/09/2021 Nevşehir Belediyespor vs Mamak FK
 05/09/2021 Belediye Kütahyaspor vs Arnavutköy Belediye
 05/09/2021 Sancaktepe FK vs Osmaniyespor FK
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
YUKARI